ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਸੀਨਰੀ ਉੱਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਕਿੰਨੀ ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰੀਆ 🙏🙏

Question

Sathiyavarsha K · Answer

ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਖਰੀਦਣ ‘ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਸਬਸਿਡੀ ਸਕੀਮਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ (2025‑26 ਤੱਕ ਹਾਲਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ):

1) ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸਬਸਿਡੀ ਸਕੀਮ

ਮਕਸਦ:
ਖੇਤੀ ਵਿਚ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ।

ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ:

ਮੁੱਖਤੌਰ ‘ਤੇ 60% ਸਬਸਿਡੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਕੀਮ ਖੇਤੀ ਬਿਭਾਗ (Agriculture Department) ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀਆਂ ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ:

ਟਰੈਕਟਰ

ਰਾਈਸ ਟਰਾਂਸਪਲੈਂਟਰ

ਸੂਗਰਕੇਨ ਪਲਾਂਟਰ

ਰੀਪਰ ਕਮ ਬਾਈਂਡਰ

ਸੀਡਿੰਗ/ਪਲਾਂਟਿੰਗ ਇੰਪਲੀਮੈਂਟ

ਰੋਟਾਵੇਟਰ, ਡਿਸਕ ਹਰੋ, ਬੂਮ ਸਪ੍ਰੇਅਰ ਆਦਿ
ਸਾਰੀਆਂ 60% ਸਬਸਿਡੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ।

ਸਬਸਿਡੀ ਲਿਮਿਟ (ਠੀਕ ਰਕਮ):

ਗਰੁੱਪ 1 ਮਸ਼ੀਨਰੀ: ਲਗਭਗ 500,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਸਬਸਿਡੀ।

ਗਰੁੱਪ 2 ਮਸ਼ੀਨਰੀ: ਵੱਡੀ/ਉੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਲਈ ਲਗਭਗ 1,000,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਸਬਸਿਡੀ।

ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਏ ਹੋਣ ‘ਤੇ 5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ‘ਤੇ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

2) ਕੇਂਦਰੀ ਯੋਜਨਾ – Sub‑Mission on Agricultural Mechanization (SMAM)

ਮਕਸਦ:
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ।

ਮੁੱਖ ਪੈਰਾਮੀਟਰ:

SC, ST, ਛੋਟੇ/ਸੀਮੰਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ 50% ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ 40% ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰੈਕਟਰ, ਪਲਾਂਟਰ, ਹਾਰਵੇਸਟਰ, ਰੋਟਾਵੇਟਰ, ਸਪ੍ਰੇਅਰ ਆਦਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕਿਸਾਨ ਉਪਲਬਧਤਾ:
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਤੁਸੀਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਖੇਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

3) ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ (Custom Hiring Centres)

ਇਹ ਕੀ ਹੈ:
ਕਈ ਕਿਸਾਨ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦੇਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕਵੇਲੇ ਵੱਡੀ ਮਸ਼ੀਨ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਫਾਇਦਾ:

ਕਈ ਸਮੂਹਾਂ (ਜਿਵੇਂ FPO, PANCHAYAT, CO‑OP) ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਉੱਚ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਈ ਸਮੂਹ ਬਣ ਕੇ ਸਬਸਿਡੀ ਅਤੇ ਲੋਨ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀ ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਸਕੀਮ ਦਾ ਨਾਮ	ਸਬਸਿਡੀ ਦਰ	ਕਿੰਨੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਸਕੀਮ	ਲਗਭਗ 60%	5 ਲੱਖ ਤੋਂ 10 ਲੱਖ ਤੱਕ (ਮਸ਼ੀਨਰੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ)
SMAM (ਕੇਂਦਰੀ)	40% ਜਾਂ 50%	ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਸਟਮ ਹਾਇਰਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਸਹਾਇਤਾ	40% ਤੱਕ	ਸਮੂਹ ਤੇ ਨਿਰਭਰ
ਕਿਵੇਂ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰਨੀ ਹੈ

ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਖੇਤੀ ਦਫ਼ਤਰ/Block Agriculture Office ਵਿੱਚ ਜਾਓ।

ਮਸ਼ੀਨਰੀ নির্বাচন ਕਰੋ (ਟਰੈਕਟਰ, ਪਲਾਂਟਰ, ਰੋਟਾਵੇਟਰ ਆਦਿ).

ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ (ਕਿਸਾਨ ਕਾਰਡ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ, ਆਧਾਰ ਆਦਿ) ਸਬਮਿਟ ਕਰੋ।

ਅਨਲਾਈਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪੋਰਟਲਾਂ ‘ਤੇ ਦਰਖਾਸਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਨੋਟ

ਸਬਸਿਡੀ ਦੀ ਰਕਮ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ/ਜਿਲ੍ਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਅੱਪਡੇਟ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੇਤੀ ਬਿਭਾਗ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਅਪਡੇਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।